Tiếp viên hàng không từ lâu đã là một trong những nghề thu hút đông đảo người trẻ, bởi gắn liền với hình ảnh sang xịn mịn, làm việc trong môi trường quốc tế.
Tuy vậy, để chính thức bước vào ngành, ứng viên phải vượt qua nhiều vòng tuyển chọn khắt khe, từ ngoại hình, kỹ năng giao tiếp đến các phần phỏng vấn trực tiếp.
Chính vì vậy, các lớp đào tạo, luyện thi tiếp viên hàng không bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam ngày càng nhiều, phần lớn do các cựu tiếp viên đứng ra tổ chức và trực tiếp giảng dạy. Không ít người trong số này từng làm việc tại các hãng bay trong nước hoặc quốc tế, sau khi rời nghề đã chuyển sang xây dựng các khóa huấn luyện riêng.
Trên mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, những lớp học này cũng dần hình thành “hệ sinh thái” nội dung riêng. Các kênh TikTok này chủ yếu do các cựu tiếp viên hàng không có tiếng vận hành - những người có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành và từng làm việc tại nhiều hãng bay.
(Nguồn: @ms.emily.skydream)
(Nguồn: @esmeraldalananh)
Các video được đăng tải xoay quanh chia sẻ kinh nghiệm thi tuyển, mô phỏng phỏng vấn,... thu hút sự chú ý của nhiều người xem (Nguồn: @flyupacademy.68)
Nội dung đăng tải xoay quanh việc mô phỏng phỏng vấn, chia sẻ kinh nghiệm thi tuyển hoặc ghi lại quá trình học thực tế, thu hút từ hàng chục đến hàng trăm nghìn lượt theo dõi. Bên cạnh đó, những đoạn clip về việc luyện trả lời câu hỏi, chỉnh tác phong, hay những lưu ý khi bước vào vòng tuyển dụng, nhận được lượng tương tác khá lớn từ người xem quan tâm đến ngành.
Thực tế, việc tham gia các khóa luyện thi trước khi ứng tuyển vào một hãng bay không còn quá xa lạ. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người quan tâm là trong những lớp học này, học viên sẽ được đào tạo những gì? Chi phí ra sao? Liệu việc tham gia có thực sự giúp tăng cơ hội trúng tuyển hay không?
Chi từ 4 - 9 triệu đồng cho một khóa học để ứng xử mượt hơn Hoa hậu, có thần thái và đi catwalk như người mẫu
Hầu hết trong các phần giới thiệu khóa học của các học viện, lớp đào tạo đều ghi rõ về mức chi phí cũng như các nội dung giảng dạy. Bên cạnh đó, các khóa học cũng được chia nhỏ từ 9 - 12 buổi, đào tạo 2 phần kỹ năng riêng như kỹ năng thi tuyển tiếp viên hàng không và kỹ năng trả lời phỏng vấn thi tuyển bằng tiếng Anh.
Mức phí học dao động từ 4 - 9 triệu đồng cho từng khóa học. Đổi lại, học viên bước vào một quá trình rèn luyện khá dày đặc, từ cách nói chuyện với người lạ, biểu cảm đến dáng đi lẫn kỹ năng chuyên môn đều được chỉnh sửa chi tiết.
Các chương trình học được phân chia rõ ràng (Nguồn: Inspired Academy)
Nhiều kỹ năng được quảng cáo sẽ đào tạo trong khoá học (Nguồn: Catherine Lan Hương)
Theo các đoạn clip được đăng tải trên TikTok, các buổi học sẽ thường có khá đông học viên, phần nội dung phỏng vấn luôn nhận được sự quan tâm nhiều nhất. Học viên lần lượt đứng trước lớp, giới thiệu bản thân, trả lời nhanh các câu hỏi quen thuộc và nhận phản hồi trực tiếp. Có những câu trả lời phải lặp lại nhiều lần, chỉ để điều chỉnh cách nhấn nhá, ánh mắt hay tốc độ nói.
Thậm chí, học viên sẽ trải qua nhiều buổi học phỏng vấn chuyên sâu với những câu hỏi khá lắt léo, hóc búa được đặt ra để thử thách khả năng tư duy nhanh, xử lý tình huống, bộc lộ tính cách. Chẳng hạn như: “Nhiều người thường nói làm tiếp viên hàng không cũng giống như lơ xe, chỉ khác là không ở mặt đất. Vậy tại sao bạn vẫn lựa chọn thi tuyển vào công việc này?”; “Nếu có 1 điều ước, bạn muốn gì ngoài trở thành tiếp viên hàng không?”, “Mẫu người bạn gái lý tưởng của bạn là gì trong 2 lựa chọn sau: Xinh đẹp nhưng không thông minh hoặc thông minh nhưng không xinh đẹp?”,.... Bên cạnh đó, không thể thiếu những phần hỏi đáp hoàn toàn bằng tiếng Anh để kiểm tra khả năng nghe - hiểu, giao tiếp của ứng viên.
Song song với đó là các buổi học về tác phong và hình ảnh. Từ cách đứng thẳng lưng, đặt tay, giữ nụ cười đến cách bước đi sao cho dứt khoát và tự tin đều được hướng dẫn cụ thể. Có lớp dành riêng thời gian để luyện catwalk, chỉnh từng bước chân, góc quay đầu hay cách dừng lại. Một số buổi khác tập trung vào các chi tiết nhỏ như trang điểm, làm tóc, phối trang phục sao cho phù hợp với tiêu chí của ngành.
Từ việc luyện giọng đọc, phỏng vấn tiếng Anh, trả lời các câu hỏi ứng xử... (Nguồn: @esmeraldalananh)
...đến các yếu tố về ngoại hình, trang phục, phong thái đều được hướng dẫn theo yêu cầu của từng hãng hàng không (Nguồn: @ms.emily.skydream)
Khác với những khóa học thiên về lý thuyết, các lớp này gần như không có nhiều phần ghi chép. Thay vào đó là việc luyện tập liên tục. Học viên thực hành, được chỉ ra lỗi sai, nhận xét ưu điểm, khuyết điểm và luyện tập để làm lại.
Cuối các khóa học, giảng viên sẽ tổ chức những buổi thi thử, đúng theo quy trình thi tuyển của từng hãng hàng không. Học viên được chia nhóm, tham gia đầy đủ các vòng như sơ tuyển, phỏng vấn, kiểm tra tiếng Anh, kỹ năng trong điều kiện áp lực thời gian. Đây cũng là lúc nhiều người lần đầu trải nghiệm một buổi phỏng vấn nghiêm túc, căng thẳng trước khi bước vào các kỳ tuyển dụng chính thức.
Vì sao các lớp luyện thi tiếp viên thu hút người học? Nhưng học xong thì sao?
Không phải ngẫu nhiên mà các lớp luyện thi tiếp viên hàng không ngày càng xuất hiện nhiều. Với những hãng bay trong nước và quốc tế, quy trình tuyển dụng thường gồm nhiều vòng và không công bố chi tiết tiêu chí đánh giá. Điều này khiến nhiều ứng viên, đặc biệt là người chưa có kinh nghiệm, gặp khó khăn trong việc hình dung mình cần chuẩn bị những gì.
Cũng từ đó, những người đứng lớp, phần lớn là cựu tiếp viên có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành trở thành yếu tố thu hút người học.
Nhiều người từng làm việc tại các hãng hàng không quốc tế, sở hữu profile khá nổi bật như từng trúng tuyển nhiều hãng bay trong và ngoài nước, có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc kinh nghiệm thi tuyển dày dặn. Những thông tin này thường được chia sẻ công khai trên các nền tảng mạng xã hội, phần nào tạo thêm sự tin tưởng và khiến các khóa học nhận được sự chú ý.
Clip: Một buổi phỏng vấn thi thử tiếp viên hàng không của hãng hàng không quốc tế (Nguồn: @esmeraldalananh)
Việc tham gia một lớp học, vì thế, được xem như một cách để giảm bớt sự mơ hồ. Thay vì tự tìm hiểu rời rạc, học viên có thể được hướng dẫn cụ thể hơn về những gì thường xuất hiện trong quá trình tuyển chọn, đồng thời có cơ hội luyện tập trong môi trường gần giống thực tế. Ngoài ra khi tham gia các lớp học, học viên có thể nhận được chia sẻ, định hướng từ người đi trước để biết phong cách của mình sẽ hợp nhất với hãng hàng không nào.
Ngoài ra, tâm lý “chuẩn bị trước cho chắc” cũng là lý do khiến nhiều người lựa chọn đăng ký các khóa học này. Trong bối cảnh cạnh tranh, việc thấy người khác cũng tham gia luyện thi dễ tạo cảm giác cần phải bắt kịp, dù chưa chắc đó là lựa chọn bắt buộc.
Thực tế, việc tham gia lớp luyện thi không đồng nghĩa với việc chắc chắn trúng tuyển. Có người đỗ sau một vài lần thử sức nhưng cũng có người phải thi lại nhiều lần hoặc chuyển hướng sang công việc khác. Tuy vậy, nhiều học viên cho biết sau quá trình học, họ tự tin hơn khi giao tiếp, biết cách trình bày bản thân rõ ràng hơn và hiểu được những yêu cầu cơ bản của nghề.
Ở góc độ này, các lớp luyện thi tiếp viên hàng không có thể được xem như một bước chuẩn bị, giúp người học làm quen với áp lực phỏng vấn và cải thiện kỹ năng cá nhân. Còn việc có bước tiếp được vào ngành hay không vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác trong quá trình tuyển dụng.
