Cách đây vài năm, tôi là người nhiệt tình ủng hộ việc thuê nhà.
Tôi thấy những người vay ngân hàng 20-30 năm để mua nhà thật áp lực. Mỗi tháng phải dành phần lớn thu nhập để trả nợ, trong khi người thuê nhà như tôi có thể sống thoải mái hơn, giữ tiền để đầu tư hoặc phục vụ các mục tiêu khác.
Nhìn thị trường bất động sản chững lại, giá nhà ở nhiều nơi không còn tăng mạnh như trước, tôi càng tin rằng lựa chọn của mình là đúng.
Cho đến khi tôi thử làm một phép tính rất đơn giản.
Phép tính khiến tôi phải suy nghĩ lại
Tôi đang thuê một căn hộ với giá khoảng 12 triệu đồng mỗi tháng. Con số này nghe có vẻ dễ chịu hơn rất nhiều so với khoản trả góp mua nhà.
Nhưng khi nhân lên theo năm, tôi nhận ra mình đang chi khoảng 144 triệu đồng mỗi năm cho tiền thuê. Nếu duy trì mức này trong 30 năm, tổng số tiền bỏ ra sẽ lên tới hơn 4,3 tỷ đồng.
Đó là chưa tính khả năng giá thuê tăng theo thời gian.
Khi nhìn vào con số ấy, tôi chợt nhận ra một điều: sau 30 năm, số tiền thuê nhà đã trả sẽ không để lại bất kỳ tài sản nào thuộc về mình.
Dĩ nhiên, mua nhà cũng không phải lựa chọn hoàn hảo. Người mua phải trả lãi vay, chịu áp lực tài chính và đối mặt với rủi ro thị trường.
Nhưng ít nhất, sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, họ sở hữu một tài sản hữu hình.
Nhà ở không chỉ là câu chuyện tiền bạc
Trước đây tôi luôn nghĩ nhà đơn giản chỉ là nơi để ở. Nếu thuê được căn hộ đẹp, vị trí tốt, giá hợp lý thì chẳng có lý do gì phải mua. Nhưng càng lớn tuổi, tôi càng nhận ra giá trị lớn nhất của một căn nhà không nằm ở chuyện tăng giá.
Đó là sự ổn định.
Người thuê nhà luôn phải đối mặt với những biến số ngoài tầm kiểm soát.
- Chủ nhà có thể bán nhà.
- Chủ nhà có thể lấy lại nhà để ở.
- Giá thuê có thể tăng.
- Khu vực đang sống có thể thay đổi.
Khi còn độc thân, việc chuyển nhà có thể chỉ mất vài ngày. Nhưng khi đã có gia đình, con cái đi học hoặc cha mẹ lớn tuổi sống cùng, mỗi lần chuyển chỗ ở lại kéo theo hàng loạt phiền toái và chi phí phát sinh.
Bài toán tuổi già mới là điều đáng suy nghĩ
Nhiều người ở tuổi 25-35 có thể tự tin nói rằng họ sẽ thuê nhà cả đời.
Tôi từng nghĩ như vậy. Nhưng khi thử hình dung bản thân ở tuổi 65 hoặc 70, tôi bắt đầu thấy câu chuyện khác đi.
- Liệu lúc đó tôi còn muốn chuyển nhà mỗi vài năm?
- Liệu tôi có dễ dàng tìm được một căn nhà phù hợp để thuê?
- Liệu thu nhập khi nghỉ hưu có đủ để trang trải tiền thuê nhà ngày càng tăng?
Tôi không có câu trả lời chắc chắn. Nhưng tôi biết một điều: người sở hữu nhà sẽ ít nhất không phải lo lắng về khoản chi phí nhà ở cơ bản mỗi tháng.
Sự an tâm đó đôi khi đáng giá hơn rất nhiều so với lợi nhuận từ một khoản đầu tư tài chính.
Mua nhà không còn là con đường làm giàu
Tất nhiên, điều này không có nghĩa ai cũng nên lao vào mua nhà bằng mọi giá. Thời kỳ mua nhà rồi chờ tăng giá để đổi đời đã qua từ lâu. Việc vay quá khả năng chi trả để sở hữu bất động sản có thể tạo ra áp lực tài chính kéo dài hàng chục năm.
Nếu chưa có đủ tích lũy, công việc còn biến động hoặc chưa xác định nơi ở lâu dài, thuê nhà vẫn là lựa chọn hợp lý.
Nhưng điều tôi nhận ra là không nên nhìn việc thuê nhà chỉ qua lăng kính tiết kiệm tiền trong vài năm đầu.
Đây là quyết định ảnh hưởng đến cả kế hoạch tài chính dài hạn, chất lượng cuộc sống và sự ổn định khi về già.
Điều tôi thay đổi không phải là quyết định, mà là cách nhìn Sau phép tính 30 năm đó, tôi không lập tức đi mua nhà. Tôi cũng không cho rằng mọi người đều phải sở hữu bất động sản.
Nhưng tôi đã thay đổi cách nhìn.
Trước đây, tôi chỉ thấy khoản trả góp hàng tháng là gánh nặng. Bây giờ, tôi nhìn thấy thêm một câu hỏi khác: Nếu dành vài chục năm để trả tiền thuê nhà, đến cuối hành trình mình sẽ còn lại gì?
Có lẽ, thuê hay mua không quan trọng bằng việc hiểu rõ cái giá thực sự của mỗi lựa chọn. Và đôi khi, những chi phí lớn nhất lại là những khoản không xuất hiện trên hóa đơn hàng tháng.
